Doanh nghiệp thực phẩm lo ngại gánh nặng thủ tục trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm mới

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (ATTP) đang trong quá trình lấy ý kiến đã tạo ra làn sóng phản biện từ các hiệp hội và doanh nghiệp trong ngành. Nhiều đơn vị cho rằng các quy định dự kiến sẽ làm gia tăng đáng kể thủ tục hành chính, gây khó khăn cho doanh nghiệp thông qua cơ chế tiền kiểm, truy xuất nguồn gốc và điều kiện xuất khẩu.

Theo các hiệp hội, mục tiêu hiện nay là hướng tới số hóa dữ liệu và quản lý dựa trên rủi ro, tăng cường hậu kiểm. Tuy nhiên, dự thảo lại có xu hướng chuyển trọng tâm sang tiền kiểm. Đơn cử, cơ chế 'tự công bố sản phẩm' hiện hành có thể bị thay thế bằng 'công bố tiêu chuẩn sản phẩm', yêu cầu doanh nghiệp phải nộp hồ sơ chờ phê duyệt trong 15 ngày, gây đình trệ lưu thông hàng hóa.

Hiệp hội Sữa Việt Nam (VDA) cùng nhiều doanh nghiệp lớn đã đề nghị kế thừa nguyên tắc tự công bố, tập trung vào hậu kiểm dựa trên khoa học và lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp. VDA ước tính, nếu phải thực hiện lại thủ tục cho các hồ sơ hiện có đến năm 2026, sẽ tốn khoảng 3,6 triệu giờ làm việc của doanh nghiệp và hơn 500.000 giờ xử lý của cơ quan nhà nước.

Bà Chu Thị Vân Anh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA), nhấn mạnh rằng quản lý thực phẩm cần phân cấp dựa trên mức độ rủi ro, thay vì áp dụng đồng loạt yêu cầu cho mọi sản phẩm. Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực - Thực phẩm TP.HCM (FFA), cũng kiến nghị chia hệ thống quản lý thành 3 mức rủi ro thay vì 2 như trong dự thảo.

Để đảm bảo môi trường kinh doanh minh bạch và hiệu quả, các chuyên gia kiến nghị Luật cần tích hợp, thừa nhận các chứng nhận tiên tiến như GHP, HACCP, ISO 22000. Những đơn vị sở hữu các chứng nhận này cần được ưu tiên miễn giảm thủ tục kiểm tra, giúp nhà nước dồn nguồn lực vào hậu kiểm và xử lý các vi phạm thực sự rủi ro.