Ngành thực phẩm chuyển mình nhờ trí tuệ nhân tạo và robot
Ứng dụng AI và robot trong ngành thực phẩm đang trở thành xu hướng tất yếu để tối ưu hóa sản xuất, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.
Tại hội thảo “Ứng dụng AI và dữ liệu thực tiễn trong nghiên cứu và phát triển sản phẩm thực phẩm” vừa diễn ra, các chuyên gia khẳng định công nghệ số đã trở thành công cụ thiết yếu để doanh nghiệp tối ưu hóa vận hành. Việc chuyển đổi sang mô hình nhà máy thông minh không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn bảo đảm chất lượng, tạo ra 'tấm hộ chiếu' giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận các thị trường quốc tế.
Theo dữ liệu từ Analyticsinsight.net, quy mô thị trường AI toàn cầu trong lĩnh vực thực phẩm và đồ uống dự kiến tăng từ 22,6 tỷ USD năm 2026 lên 84,7 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) khoảng 39%. Đây là động lực quan trọng giúp doanh nghiệp giải quyết bài toán phát triển sản phẩm mới đầy rủi ro.
Thực tế, một sản phẩm mới thường mất từ 18 đến 36 tháng để hoàn thiện, với tỷ lệ thất bại lên tới 80% trong năm đầu. Việc ứng dụng AI và dữ liệu thực tiễn có thể giúp rút ngắn tới 50% thời gian nghiên cứu, đưa hàng hóa ra thị trường chỉ trong 3 - 9 tháng, đồng thời giảm 40% chi phí đánh giá cảm quan. Các mô hình học máy giúp doanh nghiệp dự báo nhu cầu thị trường chính xác hơn, tối ưu hóa kế hoạch sản xuất và giảm hàng tồn kho.
Song song với AI, robot đang trở thành 'cánh tay nối dài' trong các nhà máy. Thị trường robot thực phẩm toàn cầu dự báo tăng trưởng CAGR khoảng 20,9% giai đoạn 2026 - 2034. Tại Chef Robotics, các robot tích hợp AI đã tham gia chuẩn bị hơn 100 triệu bữa ăn chế biến sẵn tại Bắc Mỹ và châu Âu.
Về kiểm soát chất lượng, công nghệ thị giác máy tính đóng vai trò then chốt. Ông Phí Anh Tuấn, Trưởng Ban Tư vấn chuyển đổi số tại DXCenter, cho biết công nghệ này phát hiện lỗi ngoại quan với độ chính xác trên 95%, giúp giảm 30-70% tỷ lệ sản phẩm lỗi và tiết kiệm 40-60% chi phí nhân sự kiểm tra.
Tại Diễn đàn Năng suất chất lượng quốc gia 2026, Việt Nam đặt mục tiêu đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đạt trên 55%. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh AI và chuyển đổi số phải đi trực tiếp vào dây chuyền sản xuất, tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ và tối ưu hóa nguồn lực.