Xây dựng tiêu chuẩn quốc gia mới kiểm soát 3 mối nguy an toàn trong sản xuất rau

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa giao Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp cùng Viện Nghiên cứu rau quả triển khai xây dựng dự thảo tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về quy trình sản xuất và sơ chế rau an toàn. Theo ông Nguyễn Xuân Điệp, đại diện Viện Nghiên cứu rau quả, việc xây dựng tiêu chuẩn này xuất phát từ thách thức lớn về an toàn thực phẩm, tình trạng ô nhiễm môi trường canh tác và việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hiện nay.

Mặc dù tiêu chuẩn VietGAP đã được triển khai hơn 15 năm, nhưng tỷ lệ diện tích áp dụng vẫn còn rất thấp, chỉ đạt khoảng 0,5 - 0,6% trên tổng số 1,15 triệu ha trồng rau cả nước. Nguyên nhân chính là do chi phí đầu tư và năng lực quản lý của các hộ nông dân nhỏ lẻ còn hạn chế, khó đáp ứng được các yêu cầu khắt khe từ chứng nhận này.

Điểm mới quan trọng trong dự thảo TCVN là phương pháp tiếp cận theo chuỗi và quản lý rủi ro. Tiêu chuẩn tập trung kiểm soát 3 nhóm mối nguy chính tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng: nhóm hóa học (dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng), nhóm sinh học (vi khuẩn, nấm gây bệnh) và nhóm vật lý (dị vật, tạp chất).

GS-TS Trần Khắc Thi, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu rau quả, nhấn mạnh thêm về việc kiểm soát chỉ tiêu nitrat trong rau. Ông cho rằng cần bổ sung nội dung này vào dự thảo vì nitrat tích tụ ở mức cao có thể chuyển hóa thành các chất gây ung thư, đặc biệt nguy hiểm đối với các loại rau tiêu thụ trực tiếp không qua chế biến nhiệt.

Ông Nguyễn Quý Dương, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, khẳng định TCVN mới này là công cụ kỹ thuật hỗ trợ, bổ sung cho VietGAP chứ không thay thế. Mục tiêu của dự thảo là đơn giản hóa các điều kiện tuân thủ để các hộ nông dân nhỏ lẻ dễ dàng áp dụng, từ đó nâng cao giá trị nông sản và đảm bảo nguồn cung thực phẩm sạch ổn định. Dự kiến, tiêu chuẩn này sẽ chính thức được ban hành trong năm nay.