Cải cách thể chế An toàn thực phẩm: Hướng tới mô hình một đầu mối quản lý thống nhất
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi đề xuất thay đổi mô hình quản lý từ ba bộ sang một đầu mối thống nhất nhằm kiểm soát chặt chẽ chuỗi thực phẩm từ nông trại đến bàn ăn.
Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Chu Quốc Thịnh nhấn mạnh rằng công tác quản lý an toàn thực phẩm đang hướng tới lộ trình kiểm soát xuyên suốt theo tiêu chuẩn 'từ nông trại đến bàn ăn'. Theo dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, cơ quan chức năng đề xuất giao Bộ Y tế làm đầu mối quản lý thống nhất, chấm dứt cơ chế phân công chồng chéo giữa ba bộ: Y tế, Công Thương và Nông nghiệp & Phát triển nông thôn.
Theo các chuyên gia, việc ứng dụng công nghệ để số hóa chuỗi cung ứng là chìa khóa cho mô hình 'khép kín'. Mỗi hộ kinh doanh và cơ sở sản xuất cần được cấp một định danh điện tử, giúp cơ quan chức năng dễ dàng truy xuất nguồn gốc và xác định trách nhiệm pháp lý khi phát sinh sự cố. Việc liên thông dữ liệu hóa đơn được coi là phương thức tối ưu để quản lý nguồn gốc nguyên liệu từ gốc.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội), khẳng định rằng việc tập trung đầu mối quản lý sẽ làm giảm đáng kể tình trạng chồng chéo trách nhiệm. Thực tế tại TP.HCM cho thấy, mô hình Sở An toàn thực phẩm vận hành từ đầu năm 2024 đã mang lại những chuyển biến tích cực trong việc thanh tra, kiểm tra và đẩy mạnh truyền thông về chuỗi cung ứng an toàn.
Ông Chu Quốc Thịnh cho biết mục tiêu sắp tới là hoàn thiện bộ máy quản lý từ Trung ương đến địa phương. Dự kiến sẽ thành lập các Chi cục An toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế tại nhiều tỉnh thành. Hệ thống này sẽ kết hợp chặt chẽ với các ban chỉ đạo liên ngành ở từng cấp, nhằm đảm bảo sự thống nhất, chuyên nghiệp và hiện đại trong công tác kiểm soát thực phẩm trên phạm vi toàn quốc.
Định hướng mới của Luật An toàn thực phẩm sửa đổi là chuyển tư duy từ kiểm soát rời rạc từng khâu sang quản lý toàn diện chuỗi giá trị. Bên cạnh đó, Bộ Công an và Bộ Công Thương cũng đang đẩy mạnh phối hợp kiểm soát các 'điểm nóng' như chợ đầu mối, kho lạnh và các nền tảng thương mại điện tử để loại bỏ hàng giả, hàng kém chất lượng.
