Lợi khuẩn là gì và tầm quan trọng đối với sức khỏe đường ruột

Khi nhắc đến vi khuẩn, nhiều người thường nghĩ đến những tác nhân gây bệnh nguy hiểm. Tuy nhiên, không phải tất cả vi khuẩn đều có hại. Một số vi khuẩn và nấm men sống có lợi cho cơ thể được gọi chung là probiotics (lợi khuẩn). Chúng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, đặc biệt là hệ tiêu hóa.

Probiotics là các vi sinh vật sống, chủ yếu gồm vi khuẩn và nấm men, mang lại lợi ích sức khỏe khi được bổ sung với lượng phù hợp. Trong đường ruột, lợi khuẩn giúp duy trì cân bằng hệ vi sinh, hỗ trợ tiêu hóa và ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại. Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia: 'Vi khuẩn có ích cạnh tranh với vi khuẩn gây hại, bám vào bề mặt niêm mạc ruột, giúp ngăn chặn sự xâm nhập của virus và đảm bảo hệ tiêu hóa khỏe mạnh'.

Probiotics mang lại nhiều tác động tiềm năng cho cơ thể như hỗ trợ hệ miễn dịch, điều hòa phản ứng viêm, và giảm triệu chứng hội chứng ruột kích thích (IBS). Ngoài ra, chúng còn hỗ trợ phòng ngừa tiêu chảy do kháng sinh, bảo vệ sức khỏe răng miệng và đang được nghiên cứu về mối liên hệ với việc kiểm soát cân nặng, mức cholesterol cũng như sức khỏe tinh thần.

Một số chủng probiotics phổ biến bao gồm: Lactobacillus (có trong sữa chua), Bifidobacterium (hỗ trợ tiêu hóa), Streptococcus thermophilus, Saccharomyces boulardii và Bacillus subtilis. Để bổ sung lợi khuẩn, người tiêu dùng có thể lựa chọn thực phẩm lên men như sữa chua chứa lợi khuẩn sống, kefir, kim chi và dưa cải muối. Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng không phải thực phẩm lên men nào cũng chứa vi sinh vật sống, đặc biệt nếu đã qua xử lý nhiệt.

Để nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột bền vững, hãy kết hợp lợi khuẩn với chế độ ăn giàu chất xơ từ trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu đóng vai trò như prebiotic. Lưu ý rằng probiotics không thay thế thuốc điều trị; những người có bệnh lý nền hoặc hệ miễn dịch suy giảm nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các sản phẩm bổ sung.