Hiệu ứng Yo-yo và những hệ lụy sức khỏe từ xu hướng ăn kiêng khắc nghiệt

Chế độ ăn kiêng khắc nghiệt là các phương pháp quản lý năng lượng nghiêm ngặt, tập trung vào việc cắt giảm calo cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn các nhóm thực phẩm thiết yếu. Mặc dù hứa hẹn kết quả giảm cân nhanh chóng, các phương pháp này thường thiếu cơ sở khoa học và tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng nghiêm trọng.

Các hình thức phổ biến bao gồm nhịn ăn chỉ bằng nước, chế độ ăn kiêng cực thấp calo, hoặc chỉ tiêu thụ đơn lẻ một loại thực phẩm (như thịt hoặc khoai tây). Điểm chung của các phương pháp này là sự thâm hụt năng lượng lớn, thường vượt quá 500 kcal so với nhu cầu cơ thể, dẫn đến mất cân bằng chuyển hóa.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia: 'Với nhu cầu chuyển hóa cơ bản, phụ nữ cần 1.200 kcal/ngày và nam giới cần khoảng 1.400 - 1.500 kcal/ngày. Đối với người lao động nặng, con số này phải vượt mức 2.000 kcal để đảm bảo các chức năng sinh học'.

Bên cạnh nguy cơ bệnh lý, hiệu ứng yo-yo là lý do chính khiến các chế độ ăn kiêng này thất bại. Nghiên cứu từ Đại học Bang Campinas (UNICAMP) chỉ ra rằng chu kỳ giảm cân rồi tăng cân lặp lại làm suy giảm hoạt động của mỡ nâu (BAT), dẫn đến việc cơ thể tích tụ nhiều mỡ nội tạng hơn thay vì đốt cháy năng lượng hiệu quả.

TIN LIÊN QUAN: Blogger ẩm thực nổi tiếng ăn thuần chay Zhanna D'Art qua đời nghi do kiệt sức.

Mỡ nâu đóng vai trò thiết yếu trong việc cải thiện chuyển hóa glucose và lipid, bảo vệ cơ thể khỏi bệnh đái tháo đường và tim mạch. Việc tập trung quá mức vào con số trên bàn cân mà bỏ qua khối lượng cơ và chất lượng thành phần cơ thể là một hướng tiếp cận sai lầm.

Thay vì chạy theo những trào lưu cấp tốc thiếu cơ sở, người tiêu dùng nên xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng và tham khảo ý kiến chuyên gia để có lộ trình giảm cân bền vững, an toàn.