Hướng dẫn xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học cho trẻ mầm non và tiểu học

Dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò nền tảng trong việc hỗ trợ tăng trưởng và duy trì sức khỏe cho trẻ. Việc xây dựng một chế độ ăn uống cân đối, đa dạng thực phẩm là yêu cầu cần thiết đối với phụ huynh và nhà trường. Trẻ từ 3-5 tuổi có nhu cầu năng lượng khoảng 1.230–1.320 kcal/ngày, trong khi trẻ từ 6–11 tuổi cần từ 1.460–2.150 kcal/ngày tùy thuộc vào độ tuổi và giới tính.

Cơ cấu năng lượng cần được phân bổ hợp lý giữa các nhóm chất sinh năng lượng. Với trẻ mầm non (3-5 tuổi), protein chiếm 13-20%, lipid 25-35% và glucid 45-65%. Đối với độ tuổi tiểu học (6-11 tuổi), tỷ lệ protein vẫn duy trì ở mức 13-20%, lipid chiếm 20-30% và glucid từ 50-65% tổng khẩu phần hàng ngày.

Việc đa dạng hóa nguồn thực phẩm là yếu tố then chốt. Nguồn protein nên được kết hợp linh hoạt giữa động vật và thực vật, tương tự với chất béo. Ngoài ra, việc cung cấp đầy đủ vitamin, khoáng chất và chất xơ thông qua các loại rau củ quả tươi là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện của trẻ.

Đối với trẻ mẫu giáo (3-5 tuổi), khẩu phần ăn cần tuân thủ các định mức cụ thể: 5-6 đơn vị ngũ cốc, 2 đơn vị rau củ, 2 đơn vị trái cây, 3,5 đơn vị thực phẩm giàu đạm, và 4 đơn vị sữa cùng chế phẩm sữa. Bên cạnh đó, trẻ cần 5 đơn vị dầu mỡ, hạn chế đường (dưới 3 đơn vị) và muối (dưới 3 đơn vị), cùng với 6 đơn vị nước (tương đương 1.200ml) mỗi ngày.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý, phù hợp với từng độ tuổi có vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu tăng trưởng, phát triển và duy trì sức khỏe của trẻ. Ảnh: L.Bình

Đối với trẻ tiểu học (6-11 tuổi), nhu cầu năng lượng và khẩu phần ăn tăng lên đáng kể. Các em cần trung bình 8-13 đơn vị ngũ cốc, 2-3 đơn vị rau, 2-3 đơn vị trái cây, 4-6 đơn vị thực phẩm giàu đạm, và 4-6 đơn vị sữa hoặc chế phẩm sữa. Lượng đường và muối nên được kiểm soát nghiêm ngặt, dưới 3 đơn vị đường và dưới 4 đơn vị muối mỗi ngày, cùng với nhu cầu nước từ 6,5-7,5 đơn vị.

Trẻ cần ăn trung bình 2 đơn vị ăn rau, củ và 2 đơn vị ăn trái cây/quả chín trong một ngày. Ảnh minh họa

Việc kiểm soát lượng đường trong chế độ ăn không chỉ giúp trẻ tránh nguy cơ thừa cân, rối loạn chuyển hóa mà còn phòng ngừa các bệnh lý mãn tính ngay từ nhỏ. Phụ huynh nên ưu tiên các nguồn thực phẩm tự nhiên thay vì bánh kẹo hay nước ngọt đóng chai.