Nghiên cứu mới: Vitamin D ở tuổi trung niên giúp giảm nguy cơ tích tụ protein gây bệnh Alzheimer

Vitamin D từ lâu đã được công nhận là dưỡng chất thiết yếu với nhiều lợi ích sức khỏe, từ củng cố hệ miễn dịch đến phòng ngừa các bệnh lý mạn tính. Mặc dù mối liên hệ giữa việc thiếu hụt vitamin D ở người cao tuổi và tình trạng suy giảm trí nhớ đã được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu trước đây, giới khoa học vẫn tập trung tìm kiếm vai trò bảo vệ não bộ của loại vitamin này từ giai đoạn trung niên.

Một công trình nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí y khoa Neurology Open Access đã đưa ra những bằng chứng triển vọng. Lần đầu tiên, các chuyên gia phát hiện rằng những người duy trì nồng độ vitamin D lành mạnh khi ở độ tuổi trung niên có mức độ tích tụ protein tau thấp hơn đáng kể khi bước vào tuổi già. Cần lưu ý rằng tau là loại protein độc hại hình thành nên các mảng bám bất thường, vốn được xem là dấu hiệu sinh học chủ chốt cảnh báo bệnh Alzheimer.

Tiến sĩ chuyên khoa thần kinh Emer McGrath thuộc Đại học Galway (Ireland), tác giả chính của công trình, nhận định rằng nồng độ vitamin D ở giai đoạn giữa cuộc đời đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe não bộ dài hạn. Khác với hầu hết các nghiên cứu trước đây chỉ tập trung vào nhóm đối tượng trên 70 tuổi, báo cáo này đã theo dõi những cá nhân ở độ tuổi trung bình khoảng 39.

Để đi đến kết luận này, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu y tế từ 793 nam và nữ giới tham gia Dự án Nghiên cứu Tim mạch Framingham tại Mỹ. Những người tham gia ban đầu đều không có biểu hiện suy giảm trí nhớ. Nồng độ vitamin D trong máu của họ được đo lường chính xác ở độ tuổi trung bình là 39. Sau 16 năm theo dõi, 430 người đã trải qua kỹ thuật chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) để đánh giá sự hiện diện của hai loại mảng bám protein độc hại là tau và amyloid beta.

Kết quả cho thấy sự khác biệt rõ rệt: trong khi không tìm thấy mối tương quan với amyloid beta, những cá nhân có hàm lượng vitamin D cao hơn ở thời điểm bắt đầu thử nghiệm lại có xu hướng tích tụ ít protein tau hơn đáng kể. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng giai đoạn đầu của độ tuổi trung niên là 'thời điểm vàng' để can thiệp và điều chỉnh các yếu tố nguy cơ trước khi những tổn thương cấu trúc não hình thành.

Mặc dù đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định chắc chắn mối quan hệ nguyên nhân - kết quả, các tác giả cho rằng kết quả tiêu cực từ các thử nghiệm trước đó ở Pháp trên người trên 70 tuổi có thể do can thiệp quá muộn. Việc bổ sung vitamin D với liều lượng phù hợp cho nhóm người trẻ tuổi, trước khi xuất hiện tổn thương não, được kỳ vọng sẽ mang lại hiệu quả bảo vệ rõ rệt hơn, mở ra hướng đi cho các thử nghiệm lâm sàng trong tương lai.