Siết chặt quản lý an toàn thực phẩm: Chuyển dịch từ kiểm soát đơn lẻ sang quản trị toàn chuỗi

Các chuyên gia và nhà quản lý cùng thống nhất quan điểm rằng, để giải quyết triệt để vấn nạn thực phẩm không an toàn, cần chuyển dịch mạnh mẽ từ việc kiểm soát đơn lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm. Việc kết hợp giữa ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc hiện đại, hoàn thiện khung hành lang pháp lý và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là những trụ cột chính trong chiến lược mới.

Vi phạm an toàn thực phẩm gia tăng, nhiều đường dây hoạt động có tổ chức

Toàn cảnh diễn đàn "Ngăn chặn thực phẩm bẩn - Trách nhiệm và hành động". (Ảnh: BTC)

Tại diễn đàn do Báo Công an nhân dân tổ chức ngày 2/7, Đại tá Trần Hồng Thanh, Phó Tổng Biên tập, nhấn mạnh rằng an toàn thực phẩm không chỉ liên quan trực tiếp đến sức khỏe người dân mà còn là thước đo hiệu quả quản trị xã hội và đạo đức kinh doanh. Mặc dù công tác quản lý đã có những bước tiến, song tình trạng thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng vẫn diễn biến phức tạp, đe dọa trực tiếp đến niềm tin tiêu dùng.

Dữ liệu từ Bộ Công an cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 5.992 tổ chức, cá nhân vi phạm, tăng 102% so với cùng kỳ. Đặc biệt, có 123 vụ án đã bị khởi tố với 249 bị can. Ngoài ra, hơn 5.883 vụ việc đã bị xử lý hành chính với tổng số tiền phạt hơn 61 tỷ đồng.

Đại tá Trần Viết Phương, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, chỉ ra rằng vi phạm hiện nay đã hình thành các đường dây theo chuỗi chuyên nghiệp. Các đối tượng sử dụng pháp nhân để che giấu hành vi, hợp thức hóa hồ sơ và lợi dụng thanh toán điện tử cũng như quảng cáo trực tuyến. Đây không đơn thuần là các vụ việc nhỏ lẻ mà là cả một hệ sinh thái gian dối từ khâu nguyên liệu đầu vào, sản xuất, kiểm nghiệm đến phân phối.

Đại tá Trần Viết Phương, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường (Ảnh: BTC).

Thực phẩm bẩn len lỏi trên mọi kênh phân phối

Ông Trần Việt Hùng, Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường (Bộ Công Thương), cho biết hành vi vi phạm xuất hiện dày đặc ở mọi khâu từ chợ truyền thống, cơ sở giết mổ đến các nền tảng thương mại điện tử. Các đối tượng thường sử dụng kho lạnh, khu vực giáp ranh để chia nhỏ hàng hóa, lợi dụng livestream và các hội nhóm kín để né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

Ông Trần Việt Hùng - Trưởng phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường (Bộ Công Thương) phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: BTC)

Bên cạnh thực phẩm bẩn truyền thống, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), cảnh báo về thách thức từ việc cố tình đưa hóa chất vào thực phẩm. Song song đó, Thượng tá, TS Lê Thị Hương Giang từ Bệnh viện 19-8 chỉ ra mối nguy từ thực phẩm siêu chế biến, vốn tuân thủ các quy định hiện hành nhưng lại gây hại nếu tiêu thụ dài hạn.

TS. Dược sĩ Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) phát biểu. (Ảnh: BTC)

Theo TS. Dược sĩ Chu Quốc Thịnh, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế đang khẩn trương phối hợp cùng các bộ, ngành xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo tập trung vào quản lý theo chuỗi cung ứng, số hóa dữ liệu quốc gia và chuẩn hóa quy trình từ khâu sản xuất đến tay người tiêu dùng.