Tác động của thiếu hụt kẽm đến sự phát triển chiều cao và sức khỏe của trẻ nhỏ
Tìm hiểu cách thiếu kẽm gây biếng ăn, chậm phát triển chiều cao và suy giảm miễn dịch ở trẻ, cùng giải pháp bổ sung dinh dưỡng hiệu quả từ chuyên gia.
Trong số các vi chất dinh dưỡng thiết yếu, kẽm giữ vai trò nền tảng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ trong những năm đầu đời. Trẻ em là đối tượng dễ bị thiếu hụt kẽm do nhu cầu tăng trưởng nhanh chóng trong khi khả năng dự trữ của cơ thể lại hạn chế. Sự thiếu hụt kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến vị giác, gây biếng ăn mà còn tác động trực tiếp đến tầm vóc và khả năng đề kháng của trẻ.
Kẽm đóng vai trò là đồng yếu tố cho hơn 100 enzyme, hỗ trợ quá trình phân chia tế bào và tổng hợp protein. Về mặt vị giác, kẽm giúp duy trì chức năng cảm nhận của các tế bào vị giác và khứu giác. Khi thiếu kẽm, enzyme tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả, khiến trẻ giảm cảm giác ngon miệng. Điều này tạo ra một vòng lặp bệnh lý: trẻ ăn ít dẫn đến thiếu dưỡng chất, từ đó làm tình trạng biếng ăn trở nên trầm trọng hơn.
Bên cạnh đó, kẽm trực tiếp điều phối hormone tăng trưởng (GH) và yếu tố tăng trưởng giống insulin-1 (IGF-1), vốn là những tác nhân quyết định sự kéo dài của xương. Sự thiếu hụt kẽm làm gián đoạn quá trình phân chia tế bào tại đĩa sụn tăng trưởng, dẫn đến tốc độ phát triển chiều cao chậm hơn mức chuẩn. Ngoài ra, kẽm còn hỗ trợ biệt hóa các tế bào miễn dịch lympho B và T, bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và tiêu hóa.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cha mẹ cần lưu ý các dấu hiệu như trẻ hay ốm vặt, rối loạn giấc ngủ, rụng tóc hoặc tổn thương da. Để phòng ngừa, thực đơn hàng ngày nên ưu tiên các nguồn kẽm tự nhiên như hải sản (hàu, tôm, cua), thịt đỏ, lòng đỏ trứng và ngũ cốc nguyên hạt. Việc kết hợp với thực phẩm giàu vitamin C cũng giúp tối ưu hóa quá trình hấp thu kẽm. Trong trường hợp trẻ có triệu chứng suy dinh dưỡng rõ rệt, phụ huynh nên tham vấn bác sĩ để được xét nghiệm và chỉ định liều lượng bổ sung phù hợp.