Thiếu hụt iod và những hệ lụy nghiêm trọng đến sự phát triển trí tuệ của trẻ em

Iod là một vi chất dinh dưỡng thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp, buộc phải nạp vào thông qua nguồn thực phẩm hàng ngày. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thiếu hụt iod được xác định là nguyên nhân hàng đầu có thể phòng ngừa được gây ra suy giảm trí tuệ và tổn thương não bộ trên toàn cầu. TS.BS. Nguyễn Trọng Hưng từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia khẳng định, vi chất này đóng vai trò quyết định đối với sự phát triển của thai nhi, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt là trong việc hình thành hệ thần kinh và phát triển 5 giác quan.

Tuyến giáp sử dụng iod để tổng hợp các hormone quan trọng như thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3), giữ vai trò điều phối sự phát triển của hệ thần kinh trung ương ngay từ giai đoạn bào thai. Các hormone này không chỉ kích thích quá trình biệt hóa tế bào não mà còn hỗ trợ hình thành các synap thần kinh và quá trình myelin hóa, lớp màng bảo vệ sợi thần kinh giúp tối ưu hóa khả năng truyền tín hiệu. Việc thiếu hụt iod làm gián đoạn các cơ chế này, dẫn đến nguy cơ gây tổn thương vĩnh viễn cho não bộ và khả năng xử lý thông tin của trẻ.

Ảnh hưởng của thiếu iod biểu hiện khác nhau qua từng giai đoạn phát triển: trong thai kỳ, thiếu hụt nghiêm trọng có thể dẫn đến chứng đần độn bẩm sinh (Cretinism), kèm theo các dị tật về thính giác và vận động. Ở mức độ nhẹ và trung bình, trẻ thường bị suy giảm chỉ số IQ từ 10 - 15 điểm so với nhóm được cung cấp đủ vi chất, dẫn đến những khó khăn trong việc tập trung, ghi nhớ và tư duy logic khi đến tuổi đi học.

Để phòng ngừa, TS.BS. Nguyễn Trọng Hưng khuyến cáo sử dụng muối iod hàng ngày là biện pháp tiết kiệm và hiệu quả nhất. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú cần chú ý bổ sung 150 mcg iod mỗi ngày, đồng thời đa dạng hóa khẩu phần với các thực phẩm giàu iod như hải sản, tảo biển, trứng và sữa. Lưu ý rằng iod dễ bị bay hơi ở nhiệt độ cao, do đó, các bà nội trợ nên nêm muối iod khi thức ăn đã chín hoặc chuẩn bị tắt bếp để bảo toàn hàm lượng dưỡng chất tối đa.