4 'cái bẫy' trên bao bì thực phẩm khiến người tiêu dùng dễ hiểu lầm

Những thông tin hấp dẫn trên bao bì thực phẩm thường dễ gây hiểu lầm về giá trị dinh dưỡng thực sự. Việc phân biệt rõ ràng giữa các tuyên bố tiếp thị và bảng thành phần dinh dưỡng là kỹ năng cần thiết để người tiêu dùng đưa ra các lựa chọn sáng suốt cho sức khỏe.

Khi mua sắm tại siêu thị, nhiều người tiêu dùng bị thu hút bởi các cụm từ như '100% tự nhiên', 'không đường bổ sung' hay '0% chất béo' cùng hình ảnh minh họa trái cây tươi. Mặc dù các thông điệp này có thể hữu ích, chúng thường được thiết kế để làm nổi bật những đặc điểm tích cực, tạo ra cái gọi là 'hiệu ứng hào quang sức khỏe' (health halo effect), khiến người mua lầm tưởng toàn bộ sản phẩm đều tốt cho cơ thể.

Ví dụ, một loại bánh quy 'ít béo' vẫn có thể chứa hàm lượng đường hoặc tinh bột tinh chế rất cao. Tương tự, thực phẩm không chứa gluten không đồng nghĩa với việc ít năng lượng hơn. Do đó, thay vì chỉ tin vào một tuyên bố nổi bật, người tiêu dùng cần xem xét đồng thời các chỉ số như năng lượng, chất đạm, carbohydrate, chất béo, đường tổng số và natri.

Hình ảnh dâu tây, cà rốt hay các loại hạt trên bao bì cũng có thể gây nhầm lẫn. Cụm từ 'làm từ trái cây thật' thường không minh bạch về tỷ lệ phần trăm nguyên liệu thực tế. Kẹo dẻo bổ sung nước ép trái cây vẫn có thể chứa nhiều đường và rất ít chất xơ. Ngoài ra, các thuật ngữ như 'tự nhiên' hay 'ngọt nhẹ' thường mang tính quảng cáo hơn là định nghĩa pháp lý đồng nhất, vì quy định về nhãn mác có thể khác biệt tùy theo thị trường và quốc gia.

Tại Việt Nam, người tiêu dùng cần lưu ý rằng 'không đường bổ sung' không có nghĩa là không chứa đường. Sản phẩm vẫn có thể chứa đường tự nhiên từ sữa hoặc trái cây. Người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hay người thừa cân cần kiểm tra kỹ bảng thành phần và khẩu phần thực tế để xây dựng chế độ ăn phù hợp, thay vì chỉ dựa vào những thông điệp quảng cáo trên mặt trước bao bì.

Một sai lầm phổ biến khác là bỏ qua lượng thực phẩm làm căn cứ tính giá trị dinh dưỡng. Bảng thông tin thường liệt kê các chỉ số dựa trên 100g, 100ml hoặc theo khẩu phần quy định. Nếu một gói bánh có hai khẩu phần, việc ăn hết cả gói đồng nghĩa với việc nạp gấp đôi năng lượng so với con số trên nhãn. Người tiêu dùng nên đối chiếu giá trị dinh dưỡng trên cùng một đơn vị tính để so sánh chính xác giữa các sản phẩm.

Theo Thông tư 30/2026/TT-BYT của Bộ Y tế, các quy định về ghi nhãn dinh dưỡng đang ngày càng hoàn thiện, tuy nhiên, một số nhóm thực phẩm vẫn nằm ngoài phạm vi điều chỉnh. Vì vậy, việc hình thành thói quen kiểm tra danh sách thành phần, đối chiếu bảng dinh dưỡng và tính toán lượng tiêu thụ thực tế là cách tốt nhất để tránh 'bẫy' tiếp thị, đảm bảo lựa chọn thực phẩm an toàn và lành mạnh cho bản thân và gia đình.