4 nguyên tắc vệ sinh quan trọng nhằm phòng ngừa lây nhiễm chéo thực phẩm

Trong quá trình chế biến và bảo quản thực phẩm, lây nhiễm chéo được xác định là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ngộ độc thực phẩm và các bệnh lý truyền qua đường tiêu hóa. Về mặt khoa học, lây nhiễm chéo xảy ra khi vi khuẩn, virus hoặc các tác nhân gây bệnh di chuyển từ nguồn ô nhiễm sang thực phẩm sạch, thường thông qua thực phẩm sống, dụng cụ nấu nướng, bề mặt tiếp xúc hoặc vệ sinh tay không đảm bảo. Ví dụ, dịch từ thịt gà sống nhiễm vi khuẩn Salmonella nếu tiếp xúc với thịt chín sẽ tạo điều kiện cho mầm bệnh lây lan, hoặc việc sử dụng chung dao thớt giữa thịt sống và rau quả tươi cũng là nguồn nguy cơ lớn.

Để ngăn ngừa nguy cơ này, bước đầu tiên là phân loại rõ ràng thực phẩm sống và chín ngay từ khâu mua sắm. Các loại thịt, hải sản và gia cầm thường tiềm ẩn nguy cơ nhiễm các chủng vi khuẩn như Salmonella, E.coli hay Campylobacter. Vì vậy, thực phẩm sống phải được đóng gói riêng biệt với rau củ và trái cây. Khi lưu trữ trong tủ lạnh, cần tuân thủ nguyên tắc đặt thực phẩm chín ở ngăn trên và thực phẩm sống ở ngăn dưới cùng để tránh nước từ thịt sống nhỏ giọt làm ô nhiễm thực phẩm khác.

Việc sử dụng riêng biệt dụng cụ chế biến cũng là yếu tố sống còn. Mỗi gian bếp nên trang bị ít nhất hai bộ thớt và dao: một bộ dành riêng cho thực phẩm sống và một bộ cho thực phẩm chín hoặc rau củ ăn ngay. Bên cạnh đó, việc vệ sinh tay bằng xà phòng trước khi chế biến, sau khi tiếp xúc với thịt sống hoặc đi vệ sinh là vô cùng quan trọng. Các bề mặt bàn bếp, bồn rửa cần được làm sạch bằng nước nóng sau khi tiếp xúc với thực phẩm sống và tuyệt đối không dùng khăn lau bếp đa năng để lau khô bát đĩa hay tay sạch.

Cuối cùng, kiểm soát nhiệt độ là chìa khóa để ức chế sự sinh sôi của vi khuẩn. Rã đông thực phẩm cần được thực hiện trong ngăn mát tủ lạnh thay vì nhiệt độ phòng để tránh tạo môi trường cho mầm bệnh phát triển. Ngoài ra, cần đảm bảo thực phẩm được nấu chín kỹ ở nhiệt độ an toàn. Đối với thức ăn thừa, cần để nguội nhanh, bảo quản trong hộp kín và hâm nóng đúng cách trước khi sử dụng lại.