Hướng dẫn bổ sung sắt khoa học và an toàn cho phụ nữ mang thai

Thiếu máu trong thai kỳ vẫn là vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại tại Việt Nam. Theo dữ liệu từ Tổng điều tra Dinh dưỡng toàn quốc 2019-2020, tỷ lệ thiếu máu ở phụ nữ mang thai trung bình là 25,6%, thậm chí lên tới 39% tại các khu vực miền núi. Điều này đồng nghĩa với việc cứ bốn thai phụ thì có một người đối mặt với tình trạng thiếu máu, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi.

Bổ sung sắt đúng cách, kết hợp với chế độ dinh dưỡng cân đối và tuân thủ lịch khám thai định kỳ là chìa khóa quan trọng để bảo vệ sức khỏe trong suốt thai kỳ. Theo các chuyên gia, cơ thể người mẹ cần sản sinh thêm lượng máu lớn và cung cấp sắt cho thai nhi. Nếu không đáp ứng đủ nhu cầu, tình trạng thiếu hụt sắt dự trữ từ trước thai kỳ có thể dẫn đến thiếu máu, đặc biệt ở những thai phụ có chế độ ăn đơn điệu hoặc mang thai dày.

Trong thai kỳ, cơ thể người mẹ cần tạo thêm máu và cung cấp sắt cho thai nhi phát triển. Ảnh minh hoạ (AI)

Nhu cầu sắt tăng cao trong thai kỳ thường khó đáp ứng đầy đủ chỉ qua thực phẩm. Do đó, việc bổ sung sắt kết hợp axit folic dưới dạng thuốc hoặc đa vi chất cần được thực hiện theo khuyến cáo y tế. Cần phân biệt rõ liều dự phòng và liều điều trị. Hiện nay, mức khuyến nghị phổ biến là 30-60 mg sắt nguyên tố kèm 400 µg axit folic hàng ngày. Thai phụ cần lưu ý đọc kỹ nhãn sản phẩm để xác định lượng 'sắt nguyên tố' thay vì chỉ nhìn vào khối lượng muối sắt tổng thể.

Nếu xét nghiệm cho thấy thiếu máu, bác sĩ sẽ chỉ định liều điều trị phù hợp, có thể lên tới 120 mg sắt nguyên tố/ngày cho đến khi chỉ số hemoglobin đạt ít nhất 110 g/L. Việc tự ý tăng liều hoặc phối hợp nhiều loại viên uống có thể dẫn đến tác dụng phụ như buồn nôn, táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa.

Phụ nữ mang thai nên ăn đa dạng và thường xuyên lựa chọn các thực phẩm giàu sắt. Ảnh minh hoạ (AI)

Bên cạnh việc dùng viên uống, chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt. Hãy ưu tiên các loại thịt đỏ, cá, trứng và các loại đậu. Lưu ý kết hợp thực phẩm giàu vitamin C như ổi, cam, bưởi để tăng cường khả năng hấp thu sắt. Đồng thời, nên tránh dùng trà và cà phê ngay trong hoặc sau bữa ăn vì các chất này có thể cản trở quá trình hấp thụ sắt của cơ thể.

Lời khuyên cho các mẹ bầu là luôn trao đổi với bác sĩ về tình trạng sức khỏe cá nhân, bao gồm các bệnh lý mạn tính hoặc triệu chứng không dung nạp thuốc. Đừng quên rằng chế độ ăn đa dạng vẫn là nền tảng để cung cấp năng lượng và các vi chất khác mà viên sắt không thể thay thế hoàn toàn.