Nâng cao năng lực kiểm nghiệm để quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng

Ngày 19/6, tại Hà Nội, Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia đã tổ chức hội thảo chuyên sâu với chủ đề "Đảm bảo chất lượng kết quả kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu quản lý trong lĩnh vực an toàn thực phẩm". Sự kiện thu hút sự tham gia của lãnh đạo và các chuyên gia kỹ thuật từ 41 phòng thí nghiệm trên cả nước.

PGS.TS Lê Thị Hồng Hảo - Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia cho biết, hội thảo tập trung trao đổi về việc tối ưu hóa hệ thống kiểm nghiệm ngành y tế, hoàn thiện các quy định về chỉ định cơ sở kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước, đồng thời tìm kiếm giải pháp nâng cao chất lượng kết quả kiểm nghiệm và tăng cường sự phối hợp liên đơn vị.

Viện trưởng khẳng định cam kết phát huy vai trò đầu ngành, chú trọng công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao chuyên môn, nhằm củng cố năng lực kiểm nghiệm quốc gia, đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Hoàn thiện thể chế, chuyển mạnh sang quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi

TS. Dược sĩ Chu Quốc Thịnh - Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nhấn mạnh rằng việc nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, kiểm định và kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe là nhiệm vụ trọng tâm theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Theo Cục trưởng, Bộ Y tế đang tích cực xây dựng dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội vào tháng 9/2026. Điểm nhấn của dự thảo là chuyển dịch từ phương thức quản lý kiểm soát riêng lẻ sang quản lý toàn diện chuỗi cung ứng, với 5 nhóm chính sách lớn từ số hóa dữ liệu đến hoàn thiện bộ máy quản lý thống nhất.

Đáng chú ý, dự thảo tạo cơ sở pháp lý để các cơ sở kiểm nghiệm chủ động lấy mẫu giám sát, nâng cao vai trò của hệ thống trong bảo đảm an toàn thị trường.

Tăng cường năng lực hệ thống kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước

Triển khai Quyết định số 1658/QĐ-BYT về quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế giai đoạn 2021-2030, ngành y tế đang phát triển hệ thống phòng thí nghiệm tham chiếu quốc gia, xây dựng thêm các trung tâm tại Khánh Hòa và TP.HCM, đồng thời nâng cấp các trung tâm kiểm nghiệm tuyến tỉnh đạt tiêu chuẩn GLP.

Hiện cả nước đang vận hành 30 cơ sở kiểm nghiệm thuộc ngành y tế, 19 cơ sở ngành công thương và 43 cơ sở ngành nông nghiệp và môi trường. Đề án mới kỳ vọng bổ sung thêm khoảng 30 đơn vị để tối ưu hóa công tác hậu kiểm từ trang trại đến bàn ăn.

Xây dựng hệ thống cảnh báo nhanh, hướng tới công nhận quốc tế kết quả kiểm nghiệm

Các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu cập nhật phương pháp kiểm nghiệm hiện đại, nghiên cứu xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới và tăng cường phát hiện chất cấm. Đặc biệt, kết quả kiểm nghiệm cần được quốc tế công nhận để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong các hoạt động xuất khẩu.

Ngành y tế cũng đẩy mạnh liên thông dữ liệu để xây dựng hệ thống cảnh báo nhanh về nguy cơ mất an toàn thực phẩm, hỗ trợ xử lý sự cố kịp thời. Việc tăng cường lấy mẫu giám sát để đánh giá nguy cơ được xem là giải pháp chủ động giúp cơ quan chức năng kiểm soát an toàn thực phẩm một cách hiệu quả nhất.

Danh sách các cơ sở được Bộ Y tế chỉ định kiểm nghiệm an toàn thực phẩm hiện đã cập nhật lên 26 đơn vị phục vụ quản lý nhà nước.