Sáng phở, trưa cơm rang: 'Bẫy' dư thừa muối và đường trong thực đơn hàng ngày

Dù được coi là những bữa ăn bình thường, thói quen ăn uống của đại đa số người tiêu dùng hiện nay đang tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe. Với sự gia tăng của thực phẩm chế biến sẵn và thói quen ăn ngoài, việc thiếu hụt các công cụ nhận diện dinh dưỡng tại điểm bán đang khiến người dân vô tình nạp quá nhiều muối, đường và chất béo bão hòa vào cơ thể mỗi ngày.

Hãy hình dung thực đơn điển hình của một nhân viên văn phòng: một bát phở vào buổi sáng, cơm rang dưa bò vào buổi trưa, kèm theo một cốc trà sữa vào đầu giờ chiều. Dù không phải là thực phẩm chiên rán hay bánh kẹo, nhưng chính những món ăn này lại chứa lượng natri và đường vượt xa mức khuyến nghị hàng ngày.

Thực tế, nước dùng phở, nước mắm, hạt nêm, và trà sữa là những nguồn cung cấp natri và đường 'ẩn'. Ví dụ, một cốc trà sữa cỡ vừa có thể chứa từ 35-50g đường, vượt xa ngưỡng 25g/ngày. Trong khi đó, việc đọc nhãn dinh dưỡng ở mặt sau sản phẩm hiện nay là quá phức tạp với người tiêu dùng bình thường do sử dụng đơn vị đo lường khó hiểu.

Khảo sát từ Viện Dinh dưỡng với gần 2.000 sản phẩm tại Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM cho thấy, thông tin dinh dưỡng chưa được đồng bộ và nhiều người tiêu dùng không thể hiểu hoặc không có thời gian để tính toán lượng muối từ natri trong vài giây ngắn ngủi tại siêu thị.

Nhãn cảnh báo dinh dưỡng mặt trước (FOPL) với các biểu tượng đơn giản như hình bát giác đen ghi rõ 'NHIỀU ĐƯỜNG' hoặc 'NHIỀU MUỐI' là giải pháp đã được 17 quốc gia áp dụng tính đến năm 2026. Cách tiếp cận này giúp người mua nhận diện sản phẩm không lành mạnh trong vòng 3 giây mà không cần kiến thức chuyên môn.

Bài học từ Chile cho thấy, sau khi áp dụng nhãn cảnh báo, doanh nghiệp đã chủ động cải tiến công thức để giảm lượng đường, muối nhằm tránh bị dán nhãn. Điều này không chỉ giúp người tiêu dùng có lựa chọn tốt hơn mà còn thúc đẩy toàn bộ thị trường thực phẩm hướng tới sự bền vững và lành mạnh hơn.

Thay vì đặt trách nhiệm lên vai người tiêu dùng, Việt Nam cần xem xét tích hợp quy định này vào dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Tạo ra một môi trường thực phẩm minh bạch chính là chìa khóa để chuyển đổi từ việc 'biết là không tốt' sang việc 'dễ dàng lựa chọn' các sản phẩm có lợi cho sức khỏe.